Co to jest lean management? Definicja, metodologia, filozofia, koncepcja, kultura i zasady

0
110

Co to jest lean management? Sprawdźmy! Filozofia lean management, powstała w Japonii, rozwijana i ulepszana od lat czterdziestych ubiegłego wieku, stanowi obecnie fenomen, którym interesuje się coraz więcej przedsiębiorstw.

Jej praktyczna metodologia i racjonalne zasady stanowią zachętę dla firm, które chcą zwiększyć swoją konkurencyjność na rynku, poprawić funkcjonowanie i zmniejszyć koszty w przedsiębiorstwie. Wdrożenie koncepcji lean management umożliwia uzyskanie tych celów, dlatego poniżej przedstawiamy w pigułce filozofię, definicję i koncepcję, a także zasady lean.

Nie zapominamy przy tym, że podstawą prawidłowego wdrożenia lean management jest stworzenie odpowiedniej kultury w organizacji.

Co to jest lean management
Co to jest lean management

Początki filozofii lean management

Jak wspomnieliśmy, początki koncepcji lean management sięgają lat czterdziestych. Wówczas to, w zakładach produkcyjnych Toyoty, zaczął funkcjonować tak zwany System Produkcyjny Toyoty (TPS, ang. Toyota Production System).

Jego głównym założeniem było dążenie do produkcji wyrobów o jak najwyższej jakości przy jednoczesnym ograniczeniu marnotrawstwa zapasów, procesów i energii. TPS stanowił wstępny etap do systemu lean manufacturing (zwanego też lean production, „szczupłego” zarządzania produkcją). Pozwolił on na uzyskanie lepszej wydajności i produktywności, a także na skrócenie czasu cyklu.

Powstanie koncepcji lean management

Koncepcja zarządzania produkcją lean manufacturing podlegała ciągłemu rozwojowi, a z czasem okazała się na tyle uniwersalna, że zaczęto ją wykorzystywać nie tylko w innych branżach, ale także w innych niż produkcja działach firm.

Definicja lean management
Definicja lean management

Definicja lean management

Pora teraz na podsumowanie wszystkiego, co zostało powiedziane do tej pory i przedstawienie definicji lean management.

Co to jest lean management?

Lean management, „szczupłe” zarządzanie, to metoda zarządzania przedsiębiorstwem stanowiąca zbiór zasad, których stosowanie umożliwia zmniejszenie marnotrawstwa w zakresie surowców, energii, pracy i procesów, które nie dodają wartości produktowi. Wdrożenie tej metody skupia się na maksymalnym wykorzystaniu zasobów przedsiębiorstwa i jednoczesnym utrzymaniu najwyższej jakości wytwarzanych produktów.

Jakie są zasady lean management?

Koncepcja lean management wdrażana w przedsiębiorstwach opiera się na pięciu zasadach, które dostosowuje się do specyfiki, potrzeb, możliwości i celów danego przedsiębiorstwa.

  1. Identyfikacja wartości widzianej oczami klienta. Wszelkie elementy, które pojawiają się podczas procesu produkcji, a które nie mają znaczenia dla zwiększenia wartości produktu (nie dodają do niego wartości), uznaje się za marnotrawstwo.
  2. VSM (ang. Value Stream Mapping), mapowanie strumienia wartości, polegające na stworzeniu mapy przepływu wartości zawierającej identyfikację problemów i ewentualnych marnotrawstw, a także proponowane rozwiązania.
  3. Utworzenie ciągłego przepływu wartości, bez przestojów, przerw i zakłóceń.
  4. Stworzenie systemu ssącego (w przeciwieństwie do systemu tradycyjnego, pchającego). Polega on na wykonywaniu pracy tylko wtedy, gdy jest na nią popyt.
  5. Ciągłe dążenie do doskonałości (kaizen). Zmiany, jakie oferuje filozofia lean management, nie są jednorazowe. Wymagają ciągłych poszukiwań lepszych rozwiązań metodą małych kroków.

Takie podejście do wdrożenia pozwala na uzyskanie w dalszej perspektywie oczekiwanych efektów.

Filozofia lean management
Filozofia lean management

Metodologia lean management

Lean management to koncepcja, która nie tylko zawiera zasady, jakimi należy się kierować podczas wdrożenia, ale także oferuje wiele metod (narzędzi), które dają praktyczne rozwiązania na pojawiające się w organizacji problemy.

Do najczęściej stosowanych należą:

  1. (Wspomniane już) mapowanie strumienia wartości,
  2. Zarządzanie wizualne,
  3. JIT (Just In Time),
  4. SMED (Single Minute Exchange of Die),
  5. 5S,
  6. Poka-Yoke,
  7. TPM.

Przedstawmy bliżej kilka z nich.

Zasady lean management
Zasady lean management

Zarządzanie wizualne w koncepcji lean management

Zarządzanie wizualne zakłada, że metoda korzystająca z pomocy wizualnych, takich jak rysunki, strzałki, punkty, linie czy różne kolory, pozwala na szybkie poinformowanie o stanie przebiegu procesu i na natychmiastowe wychwycenie ewentualnych nieprawidłowości.

Just In Time w koncepcji lean

Metoda Just In Time pozwala na takie zorganizowanie produkcji, w którym dane materiały i surowce pojawiają się w chwili, kiedy są potrzebne i dokładnie w takiej ilości, jaka jest konieczna. Dzięki niej możliwe jest zmniejszenie zapasów, a co za tym idzie, także kosztów przechowywania i wynajmowania powierzchni magazynowych.

SMED jako kolejna metoda stosowana w lean management

SMED to metoda (narzędzie) ułatwiające skrócenie czasu przezbrojenia maszyn. Choć sama nazwa sugeruje skrócenie go do minuty, w rzeczywistości zwykle udaje się skrócić go do około 10 minut.

Metoda 5S w lean management

5S to skrót od nazw pięciu czynności, jakie należy wykonać, by stworzyć ergonomiczne, uporządkowane i dobrze zorganizowane stanowisko pracy. Czynności te to: sortowanie, systematyka, sprzątanie, standaryzacja i samodyscyplina.

Poka-Yoke jako kolejna metoda lean management

W tradycyjnym systemie zarządzania błędy w produkcji zwykle powodują szukanie winnego. Tymczasem jego znalezienie, i nawet ukaranie, nie sprawi, że w przyszłości uniknie się kolejnych tego typu błędów. Metoda Poka-Yoke zakłada, iż za błędy nie są odpowiedzialni ludzie (bo trudno wymagać, by w ciągu ośmiu godzin swojej pracy byli w stu procentach skoncentrowani), ale procesy. Jedynie ich poprawa może zapobiec pojawiającym się w przyszłości pomyłkom.

Znaczenie kultury lean management w organizacji

Lean management to nie tylko zbiór zasad i metod, które wystarczy wdrożyć w struktury firmy, by po pewnym czasie uzyskać spodziewany efekt. Wdrożenie to wymaga jednocześnie stworzenia w danej organizacji wyjątkowej kultury pracy, która często różni się od tych, które panują w tradycyjnie zarządzanych firmach. Implementowanie kultury lean management to zadanie kadry kierowniczej, która przede wszystkim sama musi być przekonana co do wartości filozofii lean.

Dodaj swoje opinie

Please enter your comment!
Please enter your name here